Çıkar ilişkisi kardeşlikle karıştırılmamalıdır

Para olan ticari ilişkilerde, kardeşlik, dostluk, karşılıksızlık fedakârlık ve güvenden söz edilemez. 

Parayla yapılan iş, beklenti, hesap, çıkar dengesidir. Para, ilişkiye ölçülebilirlik getirir. Kardeşlik ölçülemez değerdir. “Parayla kurulan bağlar sağlam olabilir ama kardeşlik değildir.” Ticari ilişkidir.

İnsan ilişkilerinde en sık yapılan yanılgılardan biri, parayla kurulan bağların kardeşlik ya da dostlukla aynı düzlemde değerlendirilebileceği düşüncesidir. Oysa para, bir ilişkiye dâhil olduğu anda niyeti değiştirir; samimiyetin yerini beklentiye, fedakârlığın yerini hesaba bırakır. Kardeşlik karşılıksızlığı, çıkar ilişkisi ise çıkarı esas alır.

Bu nedenle parayla yapılan her iş, ne kadar yakınlık iddiası taşısa da özünde bir çıkar ilişkisidir ve kardeşlik olarak adlandırılması, kavramların içini boşaltmaktan öteye gitmez.
Paranın girdiği yerde kardeşlikten söz etmek bir yanılsamadır. Kardeşlik fedakârlık ister; çıkar ilişkisi ise kazancı esas görür.

Aynı masada hem ücret konuşup hem “biz kardeşiz” demek, kavramları romantize etmekten başka bir şey değildir. Parayla iş yapıp buna kardeşlik demek, gerçeği yumuşatmak için söylenen bir masaldır.

Para, tarafların ilişkisini ticari bir amaca indirger. Bu yüzden paranın dolaştığı yerde “biz kardeşiz” demek bir erdem değildir. Bu yanılgıya en çok düşenler, sınır koymayı beceremeyenlerdir. Yakınlığı ilke zanneden, samimiyetle profesyonelliği birbirine karıştıranlar parayla kurdukları ilişkileri kardeşlik olarak adlandırma eğilimindedir.

Buradaki kardeşlik sözcüğü, “Seninle daha işim bitmedi, hem senden hem çevrenden para kazanacağım” söylemidir. Parayla yapılan bir işin karşılığında ücret almak son derece doğaldır; bunda yanlış olan hiçbir şey yok. Yanlış olan, bu ilişkiyi kardeşlik olarak adlandırmaktır.

Asıl değerli olan ise karşılıksız yapılan iştir. 
Para ile yapılan işin, karşılığı belirlenmiş, ölçülebilir, “piyasa değeri” olan bir hizmettir. Burada değer, nesnel ve ekonomik olarak ölçülür.

Bedelsiz yapılan iş fedakârlıktır. Değer ölçülemez, çünkü değeri manevî ve etik bir bağ üzerinden ortaya çıkar. Fedakârlık, “ölçülemez” olduğu için en yüksek değerdir. Bedelsiz yapılan ne varsa, niyet ve samimiyetle değer kazanır, yani daha derin ve anlamlıdır.
Karşılıksız fedakârlık değerin en saf ve yüksek halidir. Kardeşlik söylemle değil, bedelsiz sorumlulukla anlaşılır.

Ve unutulmamalıdır ki; gerçek değer, bedel ödenmeyen yerde ortaya çıkar.