Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 24 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, limanlara yönelik çevre odaklı düzenlemeler genişletildi ve yaptırımlar önemli ölçüde artırıldı. Başta Antalya olmak üzere Türkiye genelindeki tüm kıyı tesislerini kapsayan düzenleme ile Yeşil Liman Sertifikası uygulaması daha sıkı hale getirildi. Yeni kurallar, hem mevcut liman işletmelerini hem de yeni yatırımları doğrudan etkiliyor.
Yeni düzenlemeye göre, Yeşil Liman Sertifikası almak zorunda olmasına rağmen başvuru yapmayan ya da başvurusu reddedilen kıyı tesislerine yanaşan her gemi için saat başına 5 bin TL idari para cezası uygulanacak. Uygulamada bir saatten kısa süreler de tam saat olarak hesaplanacak. Toplam ceza tutarı ise 15 bin 259 TL’den az, 605 bin 279 TL’den fazla olamayacak. Söz konusu tutarların her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılacağı da belirtildi. Bu düzenleme ile birlikte, sertifika yükümlülüğünü yerine getirmeyen tesislerin ciddi mali yaptırımlarla karşı karşıya kalacağı vurgulandı.
Yeni yatırımlara zorunluluk getirildi
Yönetmelik değişikliği yalnızca mevcut limanları değil, yeni kurulacak ya da kapasitesini büyütecek tesisleri de kapsıyor. Buna göre, yeni yapılacak kıyı tesisleri ile kapasitesini yüzde 25’ten fazla artıracak olan limanlar için Yeşil Liman Sertifikası alma zorunluluğu getirildi. Sertifika başvurusu yapılmadan bu tesislere işletme izni verilmeyeceği açıkça ifade edildi. Bu adımın, liman yatırımlarında çevresel kriterlerin daha en baştan dikkate alınmasını sağlamak amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
Büyük limanlara takvim verildi
Düzenleme kapsamında belirli büyüklüğün üzerindeki limanlar için de net bir takvim oluşturuldu. Buna göre, yılda 100’den fazla kruvaziyer gemi ağırlayan tesislerin 2028 yılı sonuna kadar Yeşil Liman Sertifikası alması zorunlu olacak. Öte yandan, yıllık 100 bin TEU ve üzeri konteyner elleçleme kapasitesine sahip limanların ise 2030 yılı sonuna kadar sertifikasyon sürecini tamamlaması gerekecek. Bu takvimle birlikte büyük ölçekli limanların çevre standartlarına uyum sürecinin aşamalı olarak tamamlanması hedefleniyor.
Uluslararası standartlar zorunlu hale geldi
Yeni düzenleme ile çevresel kriterler de daha kapsamlı hale getirildi. Kıyı tesislerinde gemilere elektrik bağlantısı sağlanmasına yönelik altyapı kurulurken uluslararası standartlara uyum şartı getirildi. Bu uygulamanın, limanlarda demirleyen gemilerin yakıt tüketimini ve emisyonlarını azaltarak hava kirliliğinin önüne geçmeyi amaçladığı ifade ediliyor.
Bununla birlikte, liman işletmelerine en az 5 bin ağaçlık hatıra ormanı oluşturma yükümlülüğü getirildi. Ayrıca, çeşitli ağaçlandırma projelerinin hayata geçirilmesi de zorunlu tutuldu. Bu adımın, liman faaliyetlerinin çevresel etkilerini dengelemeye yönelik olduğu belirtiliyor.
Deniz kirliliğine karşı sıkı tedbirler
Yönetmelik değişikliği, deniz kirliliğiyle mücadele kapsamında da yeni yükümlülükler içeriyor. Liman işletmelerinin deniz yüzeyi temizliği için gerekli ekipmanların envanterini oluşturması ve bu faaliyetleri düzenli olarak raporlaması zorunlu hale getirildi. Özellikle dere ağızlarında bariyer kullanımı şart koşularak, karasal kaynaklı kirliliğin denize ulaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ayrıca, liman sahalarında çevre yönetimi uygulamalarının daha sistematik hale getirilmesi ve düzenli denetimlerle izlenmesi de düzenlemenin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: