Kurtuluş savaşının sessiz efsanesi ‘İsmet Tayyaresi' birebir sergileniyor

İngilizler tarafından Yunanlılara teslim edilmek üzere Londra'dan kalkarak İzmir'e seyir halinde iken Kuşadası üzerinde seyrederken düştü. Uçağın enkazına Türkler ve İtalyanlar ulaşırken, uçağın mürettebatı yapılan anlaşma gereği İtalyanlara verilirken, enkazı Türklerde kaldı. Uçağın parçaları gizlice deve ve atlarla Muğla'ya getirilerek burada Ankara'dan gelen Makinist Eşref Bey, Muğlalı marangoz Mehmet Köseoğlu, tüfekçi Emir Bekiroğlu Sadık ve demirci Salih Madanoğlu tarafından montajı yapılarak Vecihi Hürkuş tarafından yapılan deneme uçuşlarını ardından Sakarya savaşına katıldı.
Yunanlıların İzmir işgalinde en büyük desteği veren İngilizler, Yunanlılara teslim edilmek üzere Londra'dan kalkan uçak, Kuşadası üzerinde düştüğünü açıklayan Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bayram Akça, "Muğla, Milli Mücadele döneminde yaklaşık bin 500 tane şehit verdi. Buna karşılık yine Muğla, Aydın cephesine maddi ve manevi olarak yardımda bulundu. 6 bin 500 lira civarında. Tabi 6 bin 500 lira şimdiki parayı da hesaplamayalım. O dönemin şartlarında 6 milyar civarında gibi tahmin edebiliriz. Tabii burada Muğla'nın Milli Mücadelede bir başka önemli yeri de arkamızda bulunan İsmet uçağıdır. Bu uçağın da şöyle bir hikâyesi vardır. Bilindiği gibi Yunanlıları İzmir'e çıkaran güç İngilizlerdi. İngilizlerin himayesinde İzmir'e çıkan Yunanlılar, yine İngilizlerin himayesinde bir nevi vekil savaşı yapmışlardır. Tabii bunu yaparken de Yunanlılara maddi ve manevi tüm desteği veren İngilizler olmuştur. İşte bu meyanda İngilizler 1921 yılında bir uçak yardımında bulunmuşlardır. Bu uçaklardan birisi de Londra'dan kalkıp İzmir'e doğru gelirken Kuşadası yakınlarına düşmüştür. Tabii bu uçak muhtemelen rotasını kaybederek düşmüş Kuşadası yakınlarına. Uçağı hem Türkler hem de İtalyanlar görüyor. Bunun üzerine her iki tarafta uçağa hızlı bir şekilde hareket edip ulaşıyorlar. Tabii burada kısa bir kavga ve nizadan sonra anlaşmaya gidiyorlar İtalyanlarla Türkler. Ve sonuçta uçağın mürettebatı İtalyanlarda, uçağın enkazı da Türklerde kalıyor. Türkler bu enkazı alıp parçalayıp o dönem şartlarda develere veya at arabasına yığıp da o zamanki küçük çaplı ciplere koyarak Muğla'ya taşıyorlar. Çünkü Muğla o dönem için daha güvenli bir bölge" dedi.