Dünya haritasında Kuzey Afrika'nın en batı ucunda yer alan bu ülke, farklı dillerde ve kültürlerde birbirinden tamamen farklı isimlerle anılıyor. İngilizce'de Morocco, Fransızca'da Maroc, İspanyolca'da Marruecos, Arapça'da El-Mağrib ve Türkçe'de Fas olarak bilinen ülkenin bu kadar çok isme sahip olmasının ardında yüzyıllara yayılan tarihsel, siyasi ve kültürel nedenler yatıyor. Peki, Fas neden Morocco olarak biliniyor? Türkçe'de neden Fas deniyor? İşte bu soruların cevapları...
Fas Neden Morocco Olarak Biliniyor?
Batı dünyasında ülkenin Morocco olarak anılmasının temelinde, ülkenin tarihi başkentlerinden biri olan Marakeş (Marrakech) şehri yatıyor. Latin dillerinde ülkeye verilen isimler, doğrudan Marakeş şehrinin adından türetilmiştir.
Marakeş'in Rolü
Marakeş, 11. ve 12. yüzyıllarda Murabıtlar (Almoravids) ve Muvahhidler (Almohads) döneminde Fas'ın başkentiydi. Bu dönemde şehir, Kuzey Afrika ve Endülüs'ün en önemli siyasi ve kültürel merkezi haline gelmişti. Avrupalı tüccarlar, seyyahlar ve diplomatlar, bölgeyle ilk temaslarında başkent Marakeş üzerinden iletişim kurdukları için ülkeyi bu şehrin adıyla anmaya başladılar.
- İngilizce: Morocco (Marrakech'ten türemiştir)
- Fransızca: Maroc
- İspanyolca: Marruecos
- Portekizce: Marrocos
- Almanca: Marokko
Tüm bu isimler, köken olarak Marakeş şehrinin Berberice adı olan "Murakush" veya "Amur n Akush" (Tanrı'nın toprağı) kelimesine dayanmaktadır.
Türkçe'de Neden Fas Deniyor?
Türkçe'de ülkenin Fas olarak adlandırılmasının kökeni ise tamamen farklı bir şehre dayanıyor: Fes (Fez) .
Fes Şehri ve Osmanlı Bağlantısı
Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Türklerin Kuzey Afrika ile olan ilişkileri genellikle Fes şehri merkezli yürütülüyordu. Fes, yüzyıllar boyunca Fas'ın en önemli kültürel, dini ve ticari merkezlerinden biri olmuştur. Özellikle İdrisîler ve Marinîler döneminde başkent olarak kullanılan Fes, Osmanlı döneminde de bölgenin en tanınan şehriydi.
Fes Şapkasının Etkisi
Osmanlı'da "fes" olarak bilinen ve devlet memurlarının, askerlerin ve aydınların giydiği kırmızı yün başlık, ilk olarak Fas'ın Fes şehrinde üretilmeye başlanmıştı. Bu başlık, Osmanlı'da o kadar popüler hale geldi ki, hem başlığın hem de ülkenin adı Türk kültüründe "Fes" ile özdeşleşti. Zamanla bu şehrin adı, tüm ülkeyi tanımlamak için kullanılmaya başlandı ve "Fas" halini aldı.
Faslılar Kendi Ülkelerine Ne Diyor?
Faslılar kendi ülkelerine, Arapça'da "El-Mağrib" (المغرب) adını verirler. Bu kelime Arapça'da "en batıdaki yer" veya "gün batımının olduğu yer" anlamına gelir.
El-Mağrib ve Mağrip Bölgesi
Arap coğrafyacılar, Kuzey Afrika'nın batı kısmını "Mağrip" olarak adlandırmışlardır. Fas, bu bölgenin en batı ucunda yer aldığı için "El-Mağrib" (Mağrip) olarak anılmaktadır. Arap dünyasında ülkenin resmi adı ise "El-Memleketü'l-Mağribiyye" yani "Mağrip Krallığı" dır.
Üç İsim Tek Ülke: Tarihsel Özet
|
Dildeki Adı |
Kökeni |
Nereden Türemiştir? |
|
Fas (Türkçe) |
Fes şehri |
Osmanlı döneminde bölgeyle ilişkiler Fes üzerinden yürütüldü. Ayrıca fes şapkası bu şehirde üretildi. |
|
Morocco / Maroc / Marruecos (Batı dilleri) |
Marakeş şehri |
Batı dünyası, Murabıtlar ve Muvahhidler döneminde başkent olan Marakeş üzerinden ülkeyi tanıdı. |
|
El-Mağrib (Arapça) |
Batı / Gün batımı |
Arap coğrafyasında Kuzey Afrika'nın batı ucunda yer aldığı için bu isim verildi. |
Fas ve Morocco aynı ülke mi?
Evet, Fas ve Morocco aynı ülkeyi ifade eder. Türkçe'de Fas, İngilizce'de Morocco olarak bilinen Kuzey Afrika ülkesinin iki farklı adıdır.
Fas'a neden Morocco deniyor?
Batı dünyası ülkeyi, tarihi başkentlerden biri olan Marakeş şehrinin adından türeterek Morocco, Maroc veya Marruecos olarak adlandırmıştır.
Türkler neden Fas diyor?
Osmanlı döneminde bölgeyle ilişkiler Fes şehri üzerinden yürüdüğü ve fes şapkası da bu şehirde üretildiği için Türkler ülkeyi Fes/Fas olarak adlandırmıştır.
Faslılar ülkelerine ne diyor?
Faslılar ülkelerine Arapça'da "El-Mağrib" (en batıdaki yer) adını verirler. Resmi adı ise "El-Memleketü'l-Mağribiyye" (Mağrip Krallığı)'dır.
Fas'ın başkenti neresi?
Fas'ın günümüzdeki başkenti Rabat şehridir. Ancak tarihi başkentleri arasında Fes ve Marakeş de bulunmaktadır.
Fas'ın neden farklı dillerde farklı isimlerle anıldığı sorusunun cevabı, aslında tarih boyunca farklı medeniyetlerin bölgeyle hangi şehir üzerinden temas kurduğuyla doğrudan ilişkilidir. Batı dünyası Marakeş üzerinden Morocco derken, Osmanlı Türkleri Fes üzerinden Fas demiş, Araplar ise coğrafi konumuna atıfla El-Mağrib adını vermiştir.
Bugün Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlarda ülke resmi olarak "Kingdom of Morocco" olarak geçse de, Türkçe'deki Fas kullanımı tarihsel bir miras olarak varlığını sürdürmektedir.
Yorumlar
Kalan Karakter: